Da li znate koja je procedura pre crkvenog venčanja? Sveštenik otkriva sve o predbračnom ispitu, ako ne položite...

Pred crkveno venčanje ne dolaze samo haljina, odelo, prstenje, muzika i spisak gostiju. Za parove koji žele da svoj brak sklope pred oltarom postoji i jedan važan korak koji prethodi samom činu venčanja - predbračni ispit.

Iako naziv možda zvuči strogo i formalno, u Srpskoj pravoslavnoj crkvi ovaj razgovor ima mnogo dublji smisao. Reč je o susretu budućih supružnika sa sveštenikom, tokom kog se proverava da li postoje prepreke za sklapanje braka, ali i razgovara o tome šta crkveni brak zapravo znači i kakve obaveze donosi.

Šta je predbračni ispit i ko dolazi kod sveštenika?

Bračnim pravilima Srpske pravoslavne crkve predviđeno je da budući supružnici zajedno sa roditeljima i kumovima odlaze kod sveštenika na predbračni ispit.

Ako verenici pripadaju različitim parohijama, prema objašnjenju oca Dušana Kolundžića, za predbračni ispit nadležan je paroh verenice.

Ovaj razgovor nije samo provera administrativnih uslova za venčanje. Sveštenik nastoji da utvrdi da li budući supružnici slobodno stupaju u brak i da li postoje određene crkvene prepreke koje bi mogle da spreče venčanje.

Kako je objašnjavao otac Dušan, tokom predbračnog ispita proverava se da li su kandidati slobodnog bračnog stanja, da li postoji njihova slobodna volja za stupanje u brak, kao i da li među njima postoji krvno ili duhovno srodstvo koje bi zahtevalo posebno razrešenje.

Takođe se proverava da li postoje druge smetnje ili zabrane i da li su verenici sposobni da stupe u brak.

Zašto sveštenik razgovara sa budućim supružnicima?

Predbračni ispit ima i obrazovnu i duhovnu ulogu. Budući supružnici trebalo bi da budu upoznati sa osnovama pravoslavne vere, ali i sa značenjem braka u hrišćanstvu.

Sveštenik ih tom prilikom poučava o svetosti bračne zajednice, međusobnim dužnostima muža i žene, odgovornosti prema porodici i vaspitanju dece, kao i o važnosti međusobnog pomaganja i "nošenja bremena jedan drugoga".

Otac Dušan je objašnjavao da, ukoliko sveštenik proceni da verenici nisu upoznati sa najosnovnijim istinama vere ili svojim dužnostima u braku, može zahtevati da se ispit odloži. U tom slučaju budući supružnici dobijaju uputstva šta bi trebalo da nauče, nakon čega se ponovo javljaju svešteniku.

Cilj, dakle, nije samo da se utvrdi da li je brak formalno moguć, već i da se budući supružnici pripreme za život koji ih očekuje nakon venčanja.

Šta se proverava pre crkvenog venčanja?

Tokom predbračnog ispita sveštenik proverava nekoliko važnih stvari. Između ostalog, utvrđuje se:

da li su budući supružnici slobodnog bračnog stanja da li u brak stupaju svojom slobodnom voljom da li između njih postoji krvno ili duhovno srodstvo koje predstavlja prepreku da li postoje druge crkvene smetnje ili zabrane da li su verenici upoznati sa osnovama pravoslavne vere da li razumeju svetost i odgovornost bračne zajednice.

Ukoliko nema prepreka, obavlja se i kratak Čin predbračnog ispita. On može biti izvršen u hramu ili u domu verenice, a tokom njega sveštenik se moli za buduće supružnike koji žele da se bračnom zajednicom sjedine za ceo život.

Posebna pravila postoje za mešovite brakove

Ukoliko budući supružnici ne pripadaju istoj veroispovesti, predbračni ispit može imati i dodatne elemente.

Kako je objašnjavao otac Dušan, u slučaju mešovitog braka sveštenik daje posebna uputstva, naročito članu para koji nije pravoslavne vere, ali je kršten i miropomazan. U takvim situacijama mogu se tražiti i određene izjave, u skladu sa pravilima koja se primenjuju na takav brak.

Tek kada sveštenik utvrdi da nema prepreka za sklapanje braka, da postoji slobodna volja i da su verenici upoznati sa osnovama pravoslavne vere i ciljem bračne zajednice, postupak se privodi kraju.

Šta se dešava nakon predbračnog ispita?

Nakon razgovora i izvršenog Čina predbračnog ispita, sveštenik popunjava protokol sa podacima verenika i verenice, kao i njihovih roditelja. Dokument potom potpisuju budući supružnici, a potpisuje ga i nadležni sveštenik.

Ako će se venčanje obaviti u drugoj parohiji, zapisnik o predbračnom ispitu dostavlja se parohu koji će izvršiti samo venčanje.

Na taj način predbračni ispit predstavlja deo pripreme za jedan od najvažnijih događaja u životu verujućih ljudi - stupanje u bračnu zajednicu pred Bogom.

Kada se obavlja predbračni ispit?

Prema objašnjenju oca Dušana Kolundžića, predbračni ispit trebalo bi da bude obavljen u periodu od šest do tri nedelje pre zakazanog datuma venčanja.

Samo venčanje, kako je navedeno, trebalo bi zakazati najmanje mesec dana unapred.

Zato parovi koji planiraju crkveno venčanje ne bi trebalo da čekaju poslednji trenutak. Osim organizacije samog venčanja, važno je na vreme razgovarati sa nadležnim sveštenikom i raspitati se o svim potrebnim koracima i dokumentaciji.

Predbračni ispit tako nije samo još jedna formalnost koju budući mladenci moraju da obave. Njegova suština je da se budući muž i žena podsete da crkveni brak nije samo svečani trenutak pred oltarom, već zajednica koja podrazumeva ljubav, vernost, odgovornost, međusobnu podršku i spremnost da se kroz život zajedno nose i radosti i teškoće.

Bonus video:

(Espreso / Religija)