Dok smo se topili na 40 stepeni, u ovom gradu je bilo najhladnije: Ljudi se noću pokrivaju jorganom

Tokom toplotnog talasa u Srbiji, kada su temperature dostizale skoro 40 stepeni, Sjenica je bila jedno od retkih mesta gde je živa u termometru ostala ispod tridesetog podeoka.

Kako se može videti na grafikonu koji prikazuje kretanje maksimalnih dnevnih temperatura u Sjenici u periodu od 5. juna do 2. jula 2026. godine, ceo jun bio je u znaku rolerkostera - od velikog zahlađenja sredinom meseca sa svega 15,5 stepeni, preko vrhunca toplotnog talasa kada je živa za pola stepena prešla 30 stepeni, pa do ponovnog osveženja na samom kraju.

Sjenica je poznata po ekstremno niskim temperaturama i s pravom nosi nezvaničnu titulu "srpski Sibir". Ona je zvanično jedno od najhladnijih naseljenih mesta u celoj Evropi.

Razlog zašto je Sjenica toliko hladnija od ostatka Srbije, kako zimi, tako i tokom letnjih noći, krije se u kombinaciji njene geografije, reljefa i meteorologije.

Sjenica je opština u Srbiji koja se nalazi u Zlatiborskom okrugu, na Pešterskoj visoravni. Prosečna nadmorska visina visoravni je nešto preko 1.000 metara, dok je samo gradsko naselje smešteno u Sjeničkoj kotlini, na nešto manjoj nadmorskoj visini. Sjenicu okružuju planine koje imaju nadmorsku visinu veću od 1.500 metara kao što su Zlatar, Ozren, Jadovik, Golija...

Prema podacima RHMZ-a za klimatološki period od 1991. do 2020. godine, srednja temperatura vazduha u Sjenici iznosi 7.2 stepena. Najniža izmerena temperatura u datom periodu je -34.8 stepeni, dok je najviša izmerena 36.2 stepena. Tokom godine broji se skoro 140 mraznih dana, dok je broj dana sa dnevnom temperaturom višom od 30 stepeni 7.

Odgovor na pitanje zašto je Sjenica najhladniji grad u Srbiji leži u geografskom položaju. Smešten u kotlini i okružen planinama, ovaj grad predstavlja povoljno mesto za temperaturne inverzije u hladnoj polovini godine i nastanak magle.

Tokom jeseni i zime, kada polje visokog vazdušnog pritiska donese Balkanu stabilno i mirno vreme bez vetra i padavina, pokreće se zanimljiv prirodni proces. Teži, hladan vazduh sa planinskih vrhova spušta se i sabija na dnu kotline, dok se topliji i lakši vazduh podiže iznad njega. Tako dolazi do temperaturne inverzije - pojave gde temperatura, umesto da opada, zapravo raste sa porastom nadmorske visine.

Pošto nema vetra koji bi pokrenuo vazdušne mase, taj hladan vazduh ostaje zarobljen u kotlini gde nastavlja dodatno da se hladi, stvarajući takozvano "jezero hladnog vazduha". Upravo u ovakvim situacijama Sjenica beleži najniže temperature u Srbiji, dok su okolni planinski vrhovi u isto vreme znatno topliji.

Bonus video:

(Espreso/Mondo/Marina Letić/Prenela: N.J)