Okrugli sto u Hongkongu o bezbednosti u Južnom kineskom moru

Okrugli sto o bezbednosti u Južnom kineskom moru održan je juče u Specijalnom administrativnom regionu Hongkong. Predstavljen je izveštaj pod nazivom „Nova kritika arbitražne presude o Južnom kineskom moru“.

Deset godina nakon donošenja takozvane „arbitražne presude o Južnom kineskom moru“, pojedine zemlje su se pozivale na tu odluku kako bi opravdale jednostrane poteze, što je negativno uticalo na regionalnu stabilnost. Cilj okruglog stola bio je da se iznesu pravni argumenti kojim se osporava validnost te presude i da se doprinese očuvanju mira i stabilnosti u Južnom kineskom moru.

Skup su organizovali Centar za pomorsku saradnju i okeansko upravljanje Huajang, Kineski institut za istraživanje Južnog kineskog mora i Azijska akademija međunarodnog prava. Prisustvovalo je više od stotinu predstavnika pravne struke, stručnjaka i naučnika iz Kine, Velike Britanije, Nemačke, Kanade, Australije, Holandije, Japana, Južne Koreje, Malezije, Mjanmara i Šri Lanke.

Direktor Odeljenja za ugovore i pravo Ministarstva spoljnih poslova Kine, Ći Dahaj, u uvodnom obraćanju istakao je da je takozvana presuda u suštini politička manipulacija pod plaštom zakona. “Arbitražni sud prekoračio je svoja ovlašćenja i pogrešno primenio međunarodno pravo, donoseći nezakonitu i nevažeću presudu. Kina ne prihvata niti priznaje ovu takozvanu presudu, a takav stav je u skladu sa zaštitom međunarodnog prava i autoriteta Konvencije Ujedinjenih nacija o pravu mora”, rekao je Ći. Dodao je da pojedine zemlje, poput Sjedinjenih Američkih Država i Filipina, i dalje koriste „presudu“ u političke svrhe, zbog čega je neophodno nastaviti njeno osporavanje, braniti jednakost i pravdu i ispravljati međunarodne percepcije.

Stiven Fijeta, osnivač britanske advokatske kancelarije Fijeta, izjavio je da su nacionalna praksa, međunarodna sudska praksa i akademska istraživanja tokom protekle decenije pokazali da je uticaj „arbitražne presude o Južnom kineskom moru“ na razvoj međunarodnog pomorskog prava veoma ograničen. “Pojedini bivši predsednici Međunarodnog suda pravde i Međunarodnog tribunala za pravo mora, kao i brojni ugledni stručnjaci za pomorsko pravo, sistematski su kritikovali ovu ‘presudu’. Ona nije uspostavila univerzalno prihvaćena pravila međunarodnog prava niti je stekla široko priznanje međunarodne zajednice”, istakao je Fijeta.

Vu Šicun, predsednik Centra za pomorsku saradnju i okeansko upravljanje Huajang i predsednik Akademskog odbora Kineskog instituta za istraživanje Južnog kineskog mora, izjavio je da „presuda“ nije donela niti će doneti mir i stabilnost u Južnom kineskom moru. Naprotiv, ocenio je da je postala „izazivač problema i izvor nemira“ u regionu, faktor koji narušava bilateralne odnose između Kine i zemalja koje su podnele takozvane žalbe u vezi sa pitanjem Južnog kineskog mora, kao i najveća prepreka potpunom i efikasnom sprovođenju Deklaracije o ponašanju strana u Južnom kineskom moru i urednom napretku konsultacija o Kodeksu ponašanja u Južnom kineskom moru.

Na skupu je predstavljen i izveštaj „Nova kritika arbitražne presude o Južnom kineskom moru“, koji su pripremili Kineski institut za istraživanje Južnog kineskog mora i Centar za pomorsku saradnju i okeansko upravljanje Huajang, uz pravnu i savetodavnu podršku advokatske kancelarije Fijeta. U izveštaju se navodi da su utvrđeni veliki nedostaci i greške u „presudi“ u pogledu pravnog tumačenja i primene, utvrđivanja činjenica i ocene dokaza.

Pripremio: Džao Peng

(Espreso / Kineska medijska grupa)