Ako ste 1. cigaretu zapalili pre 20. godine, lekari upozoravaju na bolne posledice: Godine nisu samo broj, oprez!

Početak pušenja pre 20. godine života može imati ozbiljne posledice po zdravlje u kasnijim godinama, čak i ako niste zapalili cigaretu decenijama. Istraživači sa Nacionalne univerzitetske bolnice u Seulu analizirali su podatke više od 9,2 miliona odraslih osoba kako bi utvrdili vezu između uzrasta u kojem neko počinje da puši i rizika od srčanog ili moždanog udara, piše Daily Mail.

Iako je veza između pušenja i kardiovaskularnih bolesti dobro poznata, mali broj istraživanja bavio se pitanjem koliko je presudno to u kom uzrastu osoba započne sa pušenjem.

Studija objavljena u časopisu Nature obuhvatila je 9.295.979 odraslih Južnokorejaca koji su 2009. godine prošli sistematski zdravstveni pregled. Nijedan od učesnika u tom trenutku nije imao dijagnostikovanu srčanu bolest niti je ranije pretrpeo moždani udar. Oko 3,7 miliona ispitanika bili su pušači, a gotovo četvrtina njih počela je da puši pre 20. godine, dok je oko dva procenta zapalilo prvu cigaretu pre 15. rođendana.

Naučnici su pratili kod kojih ispitanika je tokom narednih godina došlo do srčanog udara, moždanog udara ili smrti iz bilo kog uzroka. U analizi su uzeti u obzir i drugi faktori, poput ukupne količine popušenih cigareta tokom života, starosti, pola, telesne težine, krvnog pritiska, nivoa holesterola, prisustva dijabetesa, konzumacije alkohola i učestalosti fizičke aktivnosti.

Rani početak nosi najveći rizik

Rezultati su pokazali da su najvećem riziku izložene osobe koje su počele da puše pre 20. godine i koje su pušile intenzivno, što je u studiji definisano kao više od 20 paklica cigareta godišnje. Čak i oni koji su u međuvremenu prestali da puše zadržali su povišen rizik.

U poređenju sa nepušačima, ova grupa imala je više nego dvostruko veći rizik od srčanog udara i oko 80 procenata veći rizik od moždanog udara. Takođe su bili pod znatno većim rizikom od smrti tokom devetogodišnjeg perioda praćenja.

Osobe koje su rano počele da puše nalazile su se u nepovoljnijem položaju čak i u odnosu na one koji su pušili mnogo, ali su s tom navikom započeli tek u odraslom dobu, sa 20 ili više godina. Najveći apsolutni rizik od srčanog udara, moždanog udara i smrti zabeležen je kod ispitanika koji su prvu cigaretu zapalili pre petnaeste godine.

Važno je da je povišen rizik ostao prisutan i nakon što je u obzir uzeta ukupna količina popušenih cigareta. To znači da su i osobe koje su rano počele, ali su relativno brzo prestale, imale veći zdravstveni rizik. Naučnici zaključuju da što neko ranije započne sa pušenjem, to svaka naredna cigareta nanosi veću štetu organizmu.

Moguća objašnjenja

Istraživači smatraju da jedan od razloga leži u činjenici da su krvni sudovi u mladom uzrastu osetljiviji na oštećenja. Proces oštećenja arterija, koji predstavlja osnovu kardiovaskularnih bolesti, može započeti već u detinjstvu. Rani početak pušenja može podstaći hronične upalne procese, negativno uticati na nivo holesterola i zgrušavanje krvi, kao i dovesti do jače zavisnosti od nikotina.

Uočeno je i da su osobe koje su ranije počele da puše češće konzumirale veće količine alkohola, ređe se bavile fizičkom aktivnošću i imale ishranu bogatu prerađenom hranom. Ipak, budući da je studija bila opservaciona i zasnovana na jednokratnom upitniku, njeni rezultati ne mogu sa sigurnošću da dokažu direktnu uzročno posledičnu vezu.

Glavni autor studije Jung Hun Koh izjavio je da se nada kako će ovi nalazi doprineti jačanju borbe protiv pušenja među mladima. Rano započinjanje pušenja, prema njegovim rečima, može ukazivati na veću sklonost rizičnim obrascima ponašanja. Dodao je da analiza potvrđuje da uticaj pušenja na razvoj kardiovaskularnih bolesti zavisi od uzrasta i intenziteta, kao i da početak pušenja u adolescenciji i ranoj odrasloj dobi značajno povećava rizik u poređenju sa osobama koje su počele da puše tek nakon tridesete godine.

I američka studija potvrđuje dugoročnu štetu

Korejska studija objavljena je svega nekoliko meseci nakon što su američki istraživači došli do sličnih zaključaka. Naučnici sa Univerziteta Džons Hopkins u Baltimoru analizirali su podatke iz 22 odvojene studije koje su tokom skoro dvadeset godina pratile ukupno oko 330.000 ljudi.

Tim predvođen doktorom Majklom Blahom zabeležio je više od 125.000 smrtnih slučajeva i 54.000 kardiovaskularnih događaja, uključujući srčane i moždane udare. Blaha je istakao da je reč o jednoj od najvećih studija o pušenju do sada, zasnovanoj na najkvalitetnijim dostupnim podacima iz oblasti kardiovaskularne epidemiologije.

Analiza je pokazala da čak i pušenje malog broja cigareta, definisano kao dve do pet dnevno, nosi ozbiljne rizike. Takvi pušači imali su oko 50 procenata veći rizik od srčane slabosti i 60 procenata veći rizik od smrti u poređenju sa osobama koje nikada nisu pušile. Studija objavljena u časopisu PLOS Medicine pokazala je i da se rizik od kardiovaskularnih bolesti najviše smanjuje u prvih deset godina nakon prestanka pušenja.

Ipak, čak i trideset godina nakon poslednje popušene cigarete, bivši pušači i dalje su imali veći rizik od srčanih i moždanih bolesti nego osobe koje nikada nisu pušile. Zaključak američkih istraživača bio je jasan. Kada je reč o prestanku pušenja, važi pravilo što ranije, to bolje.

Bonus video:

(Espreso/Nova)