Najznačajnije svetinje sa Hilandara stižu u Beograd: Biće izložena i ikona pred kojom je preminuo Stefan Nemanja

Zahvaljujući angažovanju patrijarha Porfirija i ugledu koji Srpska pravoslavna crkva ima u prijateljskoj Grčkoj i njenim najvažnijim ustanovama, Beograd i sav srpski pravoslavni rod doživeće redak blagoslov, jer povodom izložbe posvećene 850. godišnjici od rođenja Svetog Save u prestonicu stižu najznačajnije srpske svetinje iz Carske lavre manastira Hilandar na Svetoj Gori Atonskoj, koje su vezane za život prvog srpskog arhiepiskopa.

Svetinje će na Aerodromu "Nikola Tesla" dočekati patrijarh i najviši predstavnici srpske države, uz crkvene i državne počasti.

Istorijska izložba jednostavnog naziva Sveti Sava, koju Muzej Srpske Pravoslavne Crkve organizuje u Galeriji Srpske akademije nauka i umetnosti, trajaće od 15. maja do 19. jula.

To će biti potpuno jedinstvena i neponovljiva prilika da, pored drugih dragocenih umetničkih dela vezanih za ličnost i život Svetog Save, verni narod vidi i pokloni se sledećim hilandarskim svetinjama:

- mozaičnoj ikoni Bogorodice Odigitrije, pred kojom je usnuo u Gospodu Stefan Nemanja, u monaštvu proslavljen kao Sveti Simeon Mirotočivi. Ikona je rad solunskih majstora s kraja 12. veka. Ovo je najstarija ikona sačuvana u riznici manastira Hi­landara. Kako je sam Sveti Sava posvedočio u Žitiju Svetog Simeona – monah Simeon je zatražio na samrti ikonu Bogoro­dice da pred njom preda duh svoj Gospodu.

- ikoni Bogorodice Mlekopitateljnice (Galaktotrofuse), svetinji Savine isposnice u Kareji. Po poznijem predanju, ikonu je naslikao Sveti apostol i jevanđelist Luka, a Sveti Sava ju je tokom svog putovanja u Svetu zemlju dobio u manastiru Svetog Save Osvećenog u Jerusalimu zajedno sa patericom Svetog Save i ikonom Bogorodice Trojeručice, prema zaveštanju osnivača Sve­tog Save Osvećenog u VI veku;

- po mnogima najlepšoj ikoni Hrista Pantokratora, remek-delu vizantijskog slikarstva, datiranoj u 1260. godinu;

- čuvenoj ikoni Svetog Save i Svetog Simeona iz 15. veka, koju iko­nografske pojedinosti opredeljuju u XV stoleće.

- replici Hilandarskog igumanskog štapa, daru Aleksija III Anđela, poreklom iz Carigrada, iz 1199. godine, izrađenog od abonosa, jaspisa, srebra, pozlate i drugog dragog i poludragog kamenja. Sveti Sava je hilandarski igumanski štap dobio od vizantijskog cara Aleksija III Anđe­la prilikom svog boravka u carskoj prestoni­ci 1199. godine, kao simbol potvrde da novoosnovani srpski manastir i njegovo bratstvo na Atosu imaju pravo da samostalno postavljaju naredne, izabrane starešine manastira. Za hilandarsko bratstvo je ovaj čin bio od veli­kog značaja, budući da je dotadašnja praksa na Atosu prilikom postavljanja novog igumana manastira podrazumevala njegov odlazak na carigradski dvor zbog potvrde koju bi dobio od samog cara.

- replici Paterice Svetog Save Osvećenog, koju je tokom svog prvog pokloničkog putovanja u Svetu zemlju, 1229. godine, Sveti Sava dobio u Velikoj lavri Svetog Save osvećenog. Sveto preda­nje kaže da je pre svoje smrti Sava Osvećeni odredio da se njegov štap – paterica postavi uz ikonostas glavne crkve njegovog manastira i prorekao da će sa Zapada doći njegov imenjak, monah „carskog roda” koji će uzeti njegovu pa­tericu;

- Karejskom tipiku - prepisu iz prve četvrtine XIII veka, osnivačkom aktu, kojim su propisana i pravila posta i bogosluženja Isposnice Svetog Save Osvećenog u Kareji

- replici Ikone Bogorodice Trojeručice, paladijumu sve Srpske zemlje, kojoj je bila posvećena i katedralna crkva u Skoplju. Sveto predanje nas uči da je pripadala Svetom Jovanu Damaski­nu, čija se odsečena desnica iscelila posle molitve pred njom. Sveti Sava je ovu ikonu doneo iz Damaska, a docnije je izvesno vreme bila i u manastiru Studeni­ci, odakle je na čudesan način, 1661. godine dospela na Svetu Goru, pred manastir Hilandar. ikona Bogorodice Trojeručice nalazi se u naosu glavne manastirske crkve u proski­nitaru uz istočnu stranu jugozapadnog stuba, kraj igumanskog trona.

Bonus video:

(Espreso / Pink / SPC / Marija Radić)