OVO JE PISMO STEPINCA NAKON MASAKRA NAD SRBIMA! Njegove reči će vas OSTAVITI BEZ TEKSTA, isplivala PRAVA ISTINA!

Alojzije Stepinac (1898–1960) bio je zagrebački nadbiskup i kardinal čiji je život i rad obeležila kontroverza, posebno tokom perioda Nezavisne Države Hrvatske (NDH) tokom Drugog svetskog rata. Njegova uloga u tom periodu je predmet mnogih debata, sa različitim tumačenjima njegovih postupaka i stavova.

Rani život i sveštenički poziv

Rođen 8. maja 1898. godine u selu Brezarić, parohija Krašić, Alojzije Stepinac je bio peto od osmoro dece Josipa i Barbare Stepinac. Nakon završetka osnovne škole u ​​Krašiću, pohađao je Gornjogradsku klasičnu gimnaziju u Zagrebu. Nakon što je diplomirao 1916. godine, mobilisan je u austrougarsku vojsku tokom Prvog svetskog rata, gde je služio na italijanskom frontu.

Posle rata, upisao se na studije agronomije, ali je ubrzo osetio poziv za sveštenstvo i 1924. godine otišao je da studira teologiju u Rimu. Za sveštenika je rukopoložen 1930. godine, a 1937. godine je imenovan za koadjutora zagrebačkog nadbiskupa sa pravom nasleđa.

Aktivnosti tokom NDH

Uspostavljanjem Nezavisne Države Hrvatske 1941. godine, Stepinac je, kao i mnogi hrvatski nacionalisti tog vremena, pozdravio uspostavljanje hrvatske države. U svojoj poslanici od 28. aprila 1941. godine nazvao je ove trenutke „satima u kojima više ne govori jezik, već krv, sa svojom misterioznom vezom sa zemljom u kojoj smo videli svetlost Božju i sa narodom iz kojeg smo potekli“.

Međutim, ubrzo nakon uspostavljanja NDH, ustaški režim je počeo da sprovodi rasne zakone i progoni Srbe, Jevreje i Rome. Stepinac je u početku podržavao ideju stvaranja katoličke Hrvatske, ali je ubrzo počeo da dovodi u pitanje politiku prisilnog preobraćenja pravoslavnih Srba.

Prema rečima istoričara Joze Tomaševića, Stepinac i Crkva su bili „spremni da sarađuju sa režimom na prisilnim preobraćenjima, pod uslovom da se poštuju kanonska pravila“, ali su ustaše često ignorisale ta pravila, čineći zločine, uključujući masovna ubistva preobraćenika.

Tokom rata, Stepinac je više puta privatno protestovao protiv ustaških zločina. Dana 14. maja 1941. godine, nakon što je saznao za masakr Srba u Glini, napisao je Paveliću:

„Smatram svojom episkopskom dužnošću da podignem glas i kažem da to nije dozvoljeno prema katoličkom učenju, zbog čega vas molim da preduzmete najhitnije mere na celoj teritoriji Nezavisne Države Hrvatske, kako se nijedan Srbin ne bi ubio, osim ako se ne dokaže da je počinio zločin zaslužan smrt. U suprotnom, nećemo moći računati na blagoslov neba, bez kojeg moramo propasti.“

Kasnije, 1942. i 1943. godine, Stepinac je počeo javno da govori protiv ustaških zločina, ali to je bilo nakon što je većina zločina već bila počinjena, i postajalo je sve jasnije da će nacisti i ustaše biti poraženi. U maju 1942. godine, Stepinac je govorio protiv genocida, pominjući Jevreje i Rome, ali ne i Srbe.

O Srbima je u svom dnevniku zapisao:

„Srbi i Hrvati su dva sveta, severni i južni pol, koji se nikada neće ujediniti dok je jedan od njih živ.“

„Satana je dobro posmatrao ulogu žena“

Stepinac je takođe imao kontroverzne stavove o ženama. U pismu saradnicima Krista Kralja 1955. godine, napisao je:

„Zanimljivo je kako je Satana dobro primetio izuzetno važnu ulogu žena i pod zastavom lažne emancipacije ih koristi za svoje ciljeve kao nikada do sada u istoriji čovečanstva.“

Obraćajući se učenicima Kućne škole 1942. godine, istakao je tri osobine koje bi, po njegovom mišljenju, trebalo da karakterišu žene:

„Ove osobine nisu ništa drugo do iskrena pobožnost, stidljiva uzdržanost i neumorna marljivost.“

Takođe je govorio o „uzdizanju jezika“ i povezivao ga sa pobožnošću, ali i o „bludnicama koje će biti zgažene kao smeće“.

„A kada slučajno izgubi svoj integritet i padne žrtvom telesne pohote, tada je njen život veoma gorak, a njen kraj veoma tužan, prema rečima Svetog Pisma: 'Svaka bludnica biće zgažena kao smeće po ulicama'.“

Stepinac je ideal domaćice suprotstavio ženi koja, po njegovim rečima, „prezire Boga, stidljivost i pošten rad“, nazivajući je „posebnom vrstom komunističke žene“ i „izrodom od žene“, odvratnom i Bogu i poštenim ljudima.

Suđenje i osuda

Nakon završetka Drugog svetskog rata, komunističke vlasti Jugoslavije uhapsile su Stepinca i osudile ga 1946. godine na 16 godina zatvora zbog saradnje sa ustaškim režimom i podržavanja prisilnog preobraćenja pravoslavnih Srba u katoličanstvo. Suđenje je od početka bilo politički motivisano, a optužnica ga je teretila za pomaganje ustaškoj vladi i podršku NDH. Stepinac je negirao optužbe, ali ga je sud proglasio krivim i osudio na zatvor u Lepoglavi.

Njegova presuda izazvala je međunarodne reakcije, a Vatikan ju je osudio, tvrdeći da je Stepinac gonjen isključivo zbog svog protivljenja komunističkom režimu. Međutim, istoričari ukazuju na dokumentovane dokaze o njegovoj bliskosti sa NDH i Katoličkom crkvom, koje su aktivno učestvovale u pokrštavanju Srba. Neka istoriografija smatra da je Stepinac bio protiv ustaških zločina, ali da nije učinio dovoljno da ih zaustavi.

Nakon pet godina provedenih u zatvoru, 1951. godine pušten je u kućni pritvor u rodnom Krašiću, gde je ostao do smrti 1960. godine. Tokom ovog perioda nastavio je da kritikuje jugoslovenski režim i sukobljava se sa komunističkim vlastima. Papa Pije XII imenovao ga je za kardinala 1952. godine, što je dodatno zaoštrilo odnose između Jugoslavije i Vatikana.

Beatifikacija i kontroverze

Papa Jovan Pavle II je 1998. godine beatifikovao Alojzija Stepinca, uprkos protivljenju Srpske pravoslavne crkve i dela istoriografije koji ističe njegovu pasivnost u odnosu na zločine ustaškog režima. Kanonizacija Stepinca je i dalje predmet spora između Katoličke crkve i Srpske pravoslavne crkve.

Godine 2016, papa Franja je formirao mešovitu katoličko-pravoslavnu komisiju za ispitivanje Stepinčeve uloge u Drugom svetskom ratu i posleratnom periodu. Srpska pravoslavna crkva i dalje se protivi njegovoj kanonizaciji, ističući da se nikada nije jasno distancirao od ustaškog režima i da je Katolička crkva u Hrvatskoj tada bila deo državnog aparata NDH.

Bonus video:

(Espreso/ Index/ Prenela: T.M.)